Tắc ruột do bã thức ăn

Triệu chứng và điều trị

Đây là loại cấp cứu ngoại khoa thường gặp ở người già và trẻ nhỏ, có thể gây mất nước và điện giải do nôn, hạ huyết áp, trụy mạch sớm. Trong những trường hợp này, tính mạng bệnh nhân bị đe doạ nếu không được khám và xử trí kịp thời.

Những người dễ bị tắc ruột do bã thức ăn là: người già răng rụng (làm giảm sức nhai), người đã phẫu thuật cắt dạ dày hoặc mắc bệnh viêm tụy mạn (khả năng tiêu hóa thức ăn kém), người ăn hoa quả nhiều chất xơ (măng, mít, cam) hoặc nhiều chất tanin (quả hồng, hồng xiêm), trẻ ăn quá nhiều hoa quả như sim, ổi... Những thức ăn này dính lại thành cục trong lòng ruột, không tiêu được, gây tắc ruột. Hầu hết các trường hợp tắc ruột do bã thức ăn phải được phẫu thuật để lấy khối bã.

- Đau bụng: Cơn đau có thể mau hay thưa tùy vị trí khối bã cao hay thấp, to hay nhỏ, gây tắc hoàn toàn hay không. Đau xuất hiện đột ngột một vài ngày sau khi ăn các thức ăn gây tắc, đau quanh rốn hay lan toàn bụng. Hết cơn, bệnh nhân lại cảm thấy dễ chịu hay vẫn còn đau âm ỉ.

- Nôn: Là phản xạ tự vệ làm giảm áp lực lòng ruột khi bị ứ trệ. Thường nôn sớm và nhiều do tắc ở ruột non.

- Bí trung đại tiện: Đôi khi bệnh nhân có thể vẫn trung tiện được do khối bã chưa gây tắc hoàn toàn, hoặc lúc đầu vẫn đi ngoài được do tắc trên cao nên phân vẫn còn ở đại tràng.

Những khối bã tắc nhỏ có thể tự đẩy xuống và bệnh nhân đi ngoài được. Trường hợp người bệnh đau nhiều và liên tục, nôn nhiều, kèm bí trung đại tiện thì phải mổ. Phẫu thuật viên phải tìm cả khối bã thức ăn trên dạ dày để tránh bỏ sót, gây tắc trở lại. Nếu khối thức ăn nhỏ, nằm ở đoạn ruột non gần sát đại tràng, ruột không quá giãn, bác sĩ có thể bóp nhỏ và đẩy nó xuống đại tràng để bệnh nhân đi ngoài, tránh phải mở ruột vì có nguy cơ bục khi khâu. Trường hợp khối bã ở trên cao, không đẩy xuống được thì phải mở ruột lấy ra, sau đó khâu lại.
(Sức Khoẻ & Đời Sống)