Chích kháng sinh phải rất thận trọng!

Hiện nay chưa thể kết luận nguyên nhân tử vong do tiêm thuốc Ceftriaxon vừa xảy ra đối với hai người ở tỉnh Tây Ninh, mà phải chờ kết luận của các cơ quan y tế. Chỉ có thể ngờ rằng nguyên nhân là do dị ứng thuốc hoặc do ngộ độc thuốc.

Trong đó dễ ngờ nhất là dị ứng thuốc vì điều đó có thể xảy ra khi tiêm thuốc kháng sinh. Trước hết là dị ứng thuốc mà trầm trọng nhất là sốc phản vệ (còn gọi là sốc thuốc). Khi sử dụng đưa thuốc vào trong cơ thể, thuốc được xem là chất lạ. Vì vậy, ngoài tác dụng chính là điều trị phòng bệnh do thuốc đem lại, cơ thể ta có thể chống lại chất lạ đó bằng những phản ứng gây rối loạn. Đặc biệt, có phản ứng gọi là dị ứng thuốc.

Dị ứng thuốc

Nên lưu ý một số đặc điểm của dị ứng thuốc như sau:

Còn đối với ngộ độc thuốc là do dùng thuốc quá liều và có sơ suất trong cách sử dụng thuốc trong điều trị như pha chế thuốc tiêm không đúng cách, pha chế nhầm lẫn...

- Dị ứng thuốc không phụ thuộc vào liều lượng nên sẽ xảy ra dị ứng dù thuốc dùng đúng liều hoặc thậm chí dùng thuốc rất ít, tức dưới liều chỉ định.

- Phản ứng dị ứng chỉ xảy ra ở một số ít bệnh nhân gọi là người dễ dị ứng, hoặc người có cơ địa dị ứng. Cho nên có thuốc nhiều người dùng chẳng việc gì nhưng dùng ở người khác thì bị dị ứng, thậm chí dị ứng rất nặng.

- Phản ứng dị ứng có thể xảy ra không chỉ do dược chất mà có thể do tá dược hoặc do tạp chất khi pha thuốc tiêm làm lẫn vào thuốc.

Đối với thuốc, bất cứ dược chất nào cũng đều có khả năng gây dị ứng thuốc. Đứng đầu và dễ xảy ra là các kháng sinh. Trường hợp mới xảy ra cách đây không lâu là bị sốc phản vệ do Cefotaxim và bây giờ có thể là Ceftriaxon như đã kể ở trên. Cefotaxim và ceftriaxon là hai kháng sinh thuộc nhóm cephalosporin dùng dạng thuốc tiêm. Đây là hai thuốc rất cần thiết và rất quí dùng trị bệnh nhiễm khuẩn nặng trong bệnh viện, nhưng nếu người bệnh quá mẫn cảm (tức cơ địa quá dễ dị ứng) thì sẽ bị sốc phản vệ. Biết là kháng sinh có thể gây dị ứng nhưng vì lợi ích của việc điều trị nhiễm khuẩn bắt buộc vẫn phải dùng.

Mấy điều lưu ý

Đối với người dân bình thường, để phòng tránh tình trạng dị ứng thuốc, lưu ý các điều sau:

* Xem việc dùng thuốc là hệ trọng, chỉ dùng thuốc khi thật sự cần thiết và có sự hiểu biết tối thiểu về cách dùng, liều lượng, tính năng, tác dụng phụ của thuốc. Nếu có nghi ngờ về bệnh của mình thì cách tốt nhất đến bác sĩ khám để được chỉ định dùng đúng thuốc. Không nên tự ý dùng kháng sinh, nhất là không tự ý dùng dạng thuốc tiêm.

* Khi đang dùng thuốc nói chung, đặc biệt dùng kháng sinh, nếu xảy ra các phản ứng bất thường như ngứa, nổi mề đay, khó thở, hoặc cảm thấy rất khó chịu thì ngưng ngay thuốc đó, đến tái khám ở bác sĩ đã chỉ định thuốc để bác sĩ cho hướng xử trí thích hợp.

* Khi đã bị dị ứng loại thuốc nào tuyệt đối không dùng loại thuốc đó. Khi đi khám ở bác sĩ hoặc đến nhà thuốc mua thuốc phải thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ, biết những loại thuốc đã bị dị ứng trước đây và những loại thuốc hiện đang dùng. Được thông báo, bác sĩ, dược sĩ sẽ tránh cho dùng những thuốc gây nguy hại.

Riêng đối với các nhà chuyên môn, Ceftriaxon là kháng sinh có thể gây tác dụng phụ và đặc biệt có thể gây sốc phản vệ nên bắt buộc thử phản ứng trước khi dùng. Nếu thử có xảy ra phản ứng sẽ chuyển dùng thuốc khác.

tuoitre